Një koalicion prej 534 shkencëtarësh nga 32 shtete i ka dorëzuar zyrtarisht një peticion qeverisë shqiptare, duke kërkuar ndalimin e projekteve për resorte luksoze në Deltën e Vjosës dhe përfshirjen e saj në Parkun Kombëtar të Lumit të Egër Vjosa.
Peticioni, me titull “Thirrje për Ruajtjen Gjithëpërfshirëse dhe Zhvillimin e Qëndrueshëm të Deltës së Vjosës”, iu dërgua Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, si edhe Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, Sekretariatit të Konventës së Bernës dhe Programit Njeriu dhe Biosfera (MAB) të UNESCO-s.
Koalicioni shkencor, i udhëhequr nga ekologë të njohur si Prof. Emeritus Friedrich Schiemer nga Universiteti i Vjenës dhe Prof. Aleko Miho nga Universiteti i Tiranës, paralajmëron se projektet e planifikuara të infrastrukturës së rëndë rrezikojnë të shkaktojnë dëme të pakthyeshme në një nga deltat e fundit të egra lumore në Mesdhe.
Delta e kërcënuar
Edhe pse Shqipëria tërhoqi vëmendjen ndërkombëtare në vitin 2023 me shpalljen e Parkut të parë Kombëtar të Lumit të Egër në Evropë përgjatë lumit Vjosa, delta e tij dhe Laguna e Nartës mbetën jashtë kufijve të mbrojtjes. Sot, ky peizazh i brishtë, që strehon mbi 2,300 specie, përfshirë më shumë se 200 lloje shpendësh, përballet me një kërcënim të menjëhershëm nga projektet e planifikuara për një kompleks resortesh me vlerë 1.4 miliardë euro.
“Propozimet aktuale për zhvillimin e shpejtë dhe në shkallë të gjerë të turizmit luksoz do të shkaktonin dëme të pakthyeshme në këtë ekosistem unik,” thuhet në peticion. Shkencëtarët theksojnë se ndërtimet masive të planifikuara në peizazhin e mbrojtur Pishë-Poro-Nartë bien drejtpërdrejt në kundërshtim me statusin ligjor të mbrojtjes së kësaj zone.
Tre kërkesa të panegociueshme
Komuniteti ndërkombëtar i shkencëtarëve u bën thirrje vendimmarrësve të ndërmarrin menjëherë këto tre masa:
- Të anulojnë të gjitha projektet shkatërruese në Deltën e Vjosës.
- Të zgjerojnë Parkun Kombëtar të Lumit të Egër Vjosa për të përfshirë zyrtarisht deltën, duke garantuar një korridor të pandërprerë të mbrojtur nga lumi deri në det.
- Të hartojnë dhe zbatojnë një strategji për ekoturizëm të bazuar në shkencë dhe në harmoni me natyrën, që mbron ekosistemin dhe njëkohësisht mbështet komunitetet lokale.
Nënshkruesit shprehen të gatshëm të ndihmojnë qeverinë shqiptare në ndërtimin e një të ardhmeje të qëndrueshme për Deltën e Vjosës, por theksojnë se shkatërrimi duhet të ndalet menjëherë.
