++ Raporti i Komisionit Evropian për Shqipërinë 2026 konfirmon përkeqësimin e gjendjes së mbrojtjes së natyrës dhe thekson urgjencën e shfuqizimit të Ligjit nr. 21/2024.
Tiranë, 5 nëntor 2026.
Raporti i Komisionit Evropian për Shqipërinë për vitin 2026, i publikuar më 4 nëntor, jep një paralajmërim të fortë lidhur me përkeqësimin e gjendjes së mbrojtjes së natyrës në vend. Raporti identifikon shprehimisht ndryshimet e debatueshme në ligjin për zonat e mbrojtura dhe zgjatjen e afatit të ligjit për investimet strategjike si faktorë që kanë kontribuar në degradimin e mjedisit dhe në protestat qytetare.
Gjetjet e Komisionit Evropian përbëjnë një konfirmim të rëndësishëm të shqetësimeve të ngritura vazhdimisht gjatë viteve të fundit nga EcoAlbania, organizata të tjera mjedisore, shkencëtarë dhe komunitete lokale. Mbi të gjitha, ato riafirmojnë një parim themelor: përparimi i Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian nuk mund të realizohet në kurriz të trashëgimisë së saj natyrore.
Në kuadër të Kapitullit 27, “Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike”, Komisioni Evropian vlerëson se Shqipëria ka shënuar vetëm progres të kufizuar, duke theksuar nevojën urgjente për përafrimin e legjislacionit kombëtar me Direktivën e BE-së për Shpendët dhe Direktivën për Habitatet. Kriteret për mbylljen e këtij kapitulli kërkojnë shprehimisht shfuqizimin e dispozitave që bien ndesh me acquis-në e BE-së për mbrojtjen e natyrës, të miratuara përmes Ligjit nr. 21/2024, “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 81/2017, ‘Për zonat e mbrojtura’”.
Të miratuara në vitin 2024, pavarësisht kundërshtimit të fortë nga organizatat mjedisore dhe ekspertët, këto ndryshime ligjore dobësuan mekanizmat e mbrojtjes së ekosistemeve më të çmuara të Shqipërisë, duke i hapur rrugën zhvillimeve turistike dhe ndërtimeve brenda zonave të mbrojtura.
Për sa kohë që Ligji nr. 21/2024 mbetet në fuqi në formën e tij aktuale, ai përbën një kërcënim të përhershëm për trashëgiminë natyrore të Shqipërisë. Ky ligj i ekspozon parqet kombëtare, ligatinat, peizazhet bregdetare dhe ekosistemet e tjera të pazëvendësueshme ndaj rrezikut të shkatërrimit të pakthyeshëm, nën justifikimin e zhvillimit ekonomik.
Pasojat e këtyre ndryshimeve janë tashmë të dukshme në Peizazhin e Mbrojtur Pishë-Poro–Nartë, ku ndodhet ekosistemi ligatinor i Vjosë-Nartës, me rëndësi të veçantë ndërkombëtare. Komisioni Evropian ngre shprehimisht shqetësimin për miratimin e lejeve të zhvillimit dhe kryerjen e punimeve përgatitore pa vlerësime të përshtatshme të ndikimit në mjedis dhe pa konsultim publik. Raporti rithekson gjithashtu shqetësimet lidhur me ndërtimin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës brenda së njëjtës zonë të mbrojtur, pavarësisht kërkesave të përsëritura të Komitetit të Përhershëm të Konventës së Bernës për kryerjen e një vlerësimi të ndikimit në mjedis.
Duke komentuar gjetjet e Komisionit Evropian, Olsi Nika, Drejtor Ekzekutiv i EcoAlbania, u shpreh:
“Prej vitesh kemi paralajmëruar se çmontimi i mbrojtjes ligjore të natyrës nuk është zhvillim, por legalizim i shkatërrimit të saj. Sot, Komisioni Evropian konfirmon atë që shkencëtarët, komunitetet dhe shoqëria civile kanë thënë vazhdimisht: Shqipëria nuk mund të shkatërrojë trashëgiminë e saj natyrore, ndërkohë që pretendon të përqafojë vlerat evropiane. Për sa kohë që Ligji nr. 21/2024 mbetet në fuqi, çdo zonë e mbrojtur në këtë vend mbetet potencialisht e ekspozuar ndaj dëmeve të pakthyeshme. Shfuqizimi i këtij legjislacioni shkatërrues nuk është më thjesht një kërkesë mjedisore; ai është një provë themelore e besueshmërisë së Shqipërisë në rrugëtimin e saj evropian. Mesazhi ynë për qeverinë është i qartë: natyra nuk mund të bëhet objekt pazari dhe nuk mund të ndërtohet një e ardhme evropiane mbi rrënojat e trashëgimisë sonë natyrore.”
EcoAlbania e konsideron shfuqizimin e menjëhershëm të Ligjit nr. 21/2024 dhe rikthimin e garancive efektive ligjore për zonat e mbrojtura si një përparësi urgjente politike dhe mjedisore. Së paku, shfuqizimi i të gjitha dispozitave që bien ndesh me acquis-në e Bashkimit Evropian përbën një kriter të detyrueshëm për mbylljen e Kapitullit 27.
Vlerësimi i Komisionit Evropian duhet të shërbejë si një pikë kthese. Në vend që garancitë për mbrojtjen e mjedisit të trajtohen si pengesa ndaj investimeve, Shqipëria duhet të pranojë se mbrojtja e biodiversitetit, restaurimi i ekosistemeve të degraduara dhe ruajtja e trashëgimisë natyrore janë themele të domosdoshme të zhvillimit të qëndrueshëm dhe integrimit evropian.
Zgjedhja për Shqipërinë është e qartë: të mbrojë trashëgiminë e saj natyrore dhe të përparojë drejt Evropës, ose të vazhdojë dobësimin e mbrojtjes së mjedisit, duke vënë në rrezik si natyrën, ashtu edhe të ardhmen e saj evropiane.
Nuk ka rrugë të shkurtra drejt Evropës. Nuk ka kompromise me mbrojtjen e natyrës.
Rreth EcoAlbania
EcoAlbania është një organizatë shqiptare e shoqërisë civile në fushën e mjedisit, e përkushtuar ndaj mbrojtjes së ekosistemeve natyrore, ruajtjes së biodiversitetit dhe promovimit të zhvillimit të qëndrueshëm. Përmes kërkimit shkencor, advokimit, edukimit mjedisor dhe fushatave publike, EcoAlbania bashkëpunon me komunitetet lokale, partnerët kombëtarë dhe ndërkombëtarë për të mbrojtur trashëgiminë natyrore të Shqipërisë.
Për informacione të mëtejshme dhe kontakte me median:
Kaltrina Hyka: e-mail: k.hyka@ecoalbania. Tel.: +355 69 3253871
