Environmental organizations challenge the Council of Ministers’ Decision on the Pishë-Poro–Nartë Protected Area before the Constitutional Court.
Pishë Poro–Narta, one of Albania’s most important wetland areas, is facing a decisive moment for the future of its protection. Following legislative changes and interventions documented in recent months on the Zvërnec Peninsula, the protection of this area will now become the subject of a new legal battle.
EcoAlbania, together with the Albanian Ornithological Society (AOS), Res Publica and REC Albania, will address the Constitutional Court, seeking the repeal of Council of Ministers Decision No. 596, dated 25 September 2024, concerning the Pishë Poro–Narta Protected Area, as well as the suspension of its implementation until the Court issues a final decision.
From the legislative changes to Pishë Poro–Narta
In 2024, amendments to the Law “On Protected Areas” changed the legal framework governing the management of and permitted activities within these territories. In implementation of this new framework, in September 2024 the Council of Ministers adopted Decision No. 596/2024 for Pishë Poro–Narta.
Through this decision, the previous internal zoning was removed and the entire Pishë Poro–Narta area was placed under the third degree of protection.
Under the 2022 decision, 42.82% of the protected area had been designated as a core subzone, where the highest degree of protection applied. Within this territory, only scientific research and low-impact ecotourism activities in nature were permitted.
With Council of Ministers Decision No. 596/2024, the area under the highest degree of protection fell from 42.82% to zero, while the area under the third degree of protection increased from 2.73% to 100%.
The decision also provides for the possibility of developing tourism and agritourism accommodation facilities, structures for economic activities, energy installations, urban interventions, roads, highways, navigable canals and other activities provided for under the management plan.
The consequences are already visible on the ground
The change in the protection regime is no longer merely a legal issue.
During 2026, permits have been approved within the protected area on the Zvërnec Peninsula in connection with a multifunctional residential, service, hotel, recreational and marina complex.
Documented interventions on the ground include the opening of approximately 8 km of access roads, the construction of a bridge over the Portonova Channel, fencing of the area, and the clearing and levelling of approximately 2.8 hectares of dune and pine forest habitat.
These developments demonstrate that changes to the legal regime governing protected areas can have concrete consequences for territories of high natural value.
The case will go before the Constitutional Court
In 2025, the Constitutional Court reviewed the 2024 amendments to the Law “On Protected Areas”. In its decision, the Court held that the consequences for specific protected areas could be assessed once specific Council of Ministers decisions were adopted for each area, and that such acts could be subject to constitutional review.
Council of Ministers Decision No. 596/2024 is the act that specifically determines the protection regime for Pishë Poro–Narta.
The organisations will argue before the Constitutional Court that the removal of the subzones and the reduction in the level of protection were carried out without a new assessment demonstrating that the natural values of the territory had diminished. On the contrary, the explanatory report prepared by the Ministry itself states that the area’s natural and biodiversity values have improved.
The application will also raise issues concerning the absence of a Strategic Environmental Assessment, effective public participation, and the differences between the draft submitted for public consultation and the final text of the Council of Ministers Decision.
An area of national and international importance
The Pishë Poro–Narta complex includes the Vjosa River mouth, the Narta and Kallënga lagoons, the Narta saltpans, the coastal forests of Pishë Poro, and the hills of Zvërnec and Triport.
The area forms part of the Emerald Network and is recognised as an Important Bird Area (IBA) and a Key Biodiversity Area (KBA). It hosts habitats and species of particular conservation importance and constitutes an essential part of the Vjosa–Narta ecological system.
Through the appeal, the organisations will argue that Council of Ministers Decision No. 596/2024 conflicts with the standards of nature protection guaranteed by the Albanian Constitution and by international conventions ratified by Albania. At the same time, the Constitutional Court will be asked to extend its constitutional review to the relevant provisions of Law No. 21/2024 “On Protected Areas”, which underpin the protection regime established for Pishë Poro–Narta, thereby bringing the constitutionality of the 2024 legislative amendments once again before the Court.
The organisations will also request the suspension of Council of Ministers Decision No. 596/2024 until a final decision is issued by the Constitutional Court.
The Pishë Poro–Narta case will place before the Court the concrete consequences of the amended legal framework for protected areas and the standard of protection that must be guaranteed for territories of particular importance to Albania’s biodiversity.
Pishë Poro–Narta, një nga zonat ligatinore më të rëndësishme të Shqipërisë, po përballet me një moment vendimtar për të ardhmen e mbrojtjes së saj. Pas ndryshimeve ligjore dhe ndërhyrjeve të dokumentuara gjatë muajve të fundit në gadishullin e Zvërnecit, mbrojtja e këtij territori do të jetë tashmë objekt i një beteje të re ligjore.
EcoAlbania, së bashku me Res Publica, Shoqatën Ornitologjike të Shqipërisë (AOS) dhe REC Albania do t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për të kërkuar shfuqizimin e Vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 596, datë 25.09.2024, për zonën e mbrojtur “Pishë Poro–Nartë”, si dhe pezullimin e zbatimit të tij deri në marrjen e një vendimi përfundimtar nga Gjykata.
Nga ndryshimi i ligjit te Pishë Poro–Narta
Në vitin 2024, ndryshimet në ligjin “Për zonat e mbrojtura” ndryshuan kuadrin ligjor për administrimin dhe veprimtaritë e lejuara në këto territore. Në zbatim të këtij kuadri të ri, në shtator 2024 Këshilli i Ministrave miratoi VKM nr. 596/2024 për Pishë Poro–Nartën.
Përmes këtij vendimi u hoq nënzonimi i mëparshëm dhe e gjithë sipërfaqja e Pishë Poro–Nartës u vendos nën shkallën e tretë të mbrojtjes.
Me vendimin e vitit 2022, 42,82% e sipërfaqes së zonës ishte përcaktuar si nënzonë qendrore, ku zbatohej shkalla më e lartë e mbrojtjes. Në këtë territor lejoheshin vetëm kërkimi shkencor dhe veprimtaritë ekoturistike të lira në natyrë.
Me VKM nr. 596/2024, sipërfaqja nën shkallën më të lartë të mbrojtjes ra nga 42,82% në zero, ndërsa ajo nën shkallën e tretë u rrit nga 2,73% në 100%.
Vendimi parashikon gjithashtu mundësinë e zhvillimit të strukturave akomoduese turistike dhe agroturistike, strukturave për veprimtari ekonomike, instalimeve energjetike, ndërhyrjeve urbane, rrugëve, autostradave, kanaleve lundruese dhe veprimtarive të tjera të parashikuara në planin e menaxhimit.
Pasojat tashmë shihen në terren
Ndryshimi i regjimit të mbrojtjes nuk mbetet vetëm një çështje ligjore.
Gjatë vitit 2026, brenda zonës së mbrojtur në gadishullin e Zvërnecit janë miratuar leje të lidhura me një kompleks multifunksional banimi, shërbimesh, hotelerie, rekreacioni dhe marine.
Ndërhyrjet e dokumentuara në terren përfshijnë hapjen e rreth 8 km rrugë aksesi, ndërtimin e një ure mbi kanalin e Portonovës, rrethimin e zonës dhe pastrimin e nivelimin e rreth 2,8 hektarëve habitat dunor dhe pyll pishe.
Këto zhvillime tregojnë se ndryshimet në regjimin juridik të zonave të mbrojtura mund të kenë pasoja konkrete mbi territore me vlera të larta natyrore.
Çështja do të shkojë në Gjykatën Kushtetuese
Në vitin 2025, Gjykata Kushtetuese shqyrtoi ndryshimet e vitit 2024 në ligjin “Për zonat e mbrojtura”. Në vendimin e saj, Gjykata vlerësoi se pasojat mbi zona konkrete do të mund të verifikoheshin kur të nxirreshin vendimet specifike të Këshillit të Ministrave për secilën zonë dhe se këto akte mund t’i nënshtrohen kontrollit kushtetues.
VKM nr. 596/2024 është akti që përcakton konkretisht regjimin e mbrojtjes për Pishë Poro–Nartën.
Organizatat do të argumentojnë para Gjykatës Kushtetuese se heqja e nënzonave dhe ulja e nivelit të mbrojtjes janë bërë pa një vlerësim të ri që të tregojë se vlerat natyrore të territorit janë zvogëluar. Përkundrazi, relacioni i vetë ministrisë që shoqëroi vendimin pohon se vlerat e natyrës dhe biodiversitetit në zonë janë përmirësuar.
Në kërkesë do të ngrihen gjithashtu çështje që lidhen me mungesën e Vlerësimit Strategjik Mjedisor, pjesëmarrjen efektive të publikut dhe ndryshimet ndërmjet projektit të konsultuar dhe tekstit përfundimtar të VKM-së.
Një territor me rëndësi kombëtare dhe ndërkombëtare
Kompleksi Pishë Poro–Nartë përfshin grykëderdhjen e Vjosës, lagunat e Nartës dhe Kallëngës, kriporen e Nartës, pyjet bregdetare të Pishë Poros dhe kodrat e Zvërnecit e Triportit.
Zona është pjesë e Rrjetit Emerald dhe njihet si Zonë e Rëndësishme për Shpendët (IBA) dhe Zonë Kyçe e Biodiversitetit (KBA). Ajo strehon habitate dhe lloje me rëndësi të veçantë për ruajtjen e natyrës dhe përbën një pjesë të rëndësishme të sistemit ekologjik Vjosë–Nartë.
Përmes ankimit, organizatat do të argumentojnë se VKM nr. 596/2024 bie ndesh me standardet e mbrojtjes së natyrës të garantuara nga Kushtetuta dhe konventat ndërkombëtare të ratifikuara nga Shqipëria. Njëkohësisht, do t’i kërkohet Gjykatës Kushtetuese të shtrijë kontrollin kushtetues edhe mbi dispozitat përkatëse të ligjit nr. 21/2024 “Për zonat e mbrojtura”, të cilat qëndrojnë në themel të regjimit të vendosur për Pishë Poro–Nartën, duke risjellë kështu në vëmendjen e Gjykatës çështjen e kushtetutshmërisë së ndryshimeve ligjore të vitit 2024.
Organizatat do të kërkojnë gjithashtu pezullimin e zbatimit të VKM-së deri në marrjen e një vendimi përfundimtar nga Gjykata Kushtetuese.
Çështja e Pishë Poro–Nartës do të vendosë përpara Gjykatës pasojat konkrete të kuadrit të ndryshuar ligjor për zonat e mbrojtura dhe standardin e mbrojtjes që duhet të garantohet për territore me rëndësi të veçantë për biodiversitetin shqiptar.
